Polymarket đang ghi nhận. Đặt cược đã được đặt. Khi người khác hỏi “Phải chăng điều này sẽ không ảnh hưởng đến thị trường?”, tôi đã trả lời bằng một tweet từ ba phút trước. Bởi vì câu chuyện đã bắt đầu từ lâu, giờ chỉ là màn kịch được chính thức hóa.
Có một sắc lệnh hành pháp, và rồi có một con số. Con số 2,8 tỷ USD. Nghe có vẻ là một sự chuyển dịch ngân sách, một động thái tái phân bổ nguồn lực nghiên cứu của Mỹ khỏi các trường đại học để đổ vào một thứ gọi là “trí tuệ nhân tạo quốc gia”. Nhưng với tôi, đây là khoảnh khắc mà mọi đường biên giới cũ giữa “thị trường tự do” và “bàn tay chính phủ” trong thế giới tài sản số bị xóa nhòa mãi mãi.
Khi một người bạn hỏi tối qua trong group Discord: “Vậy tiền sẽ đi đâu?”, tôi đã trả lời bằng một ảnh chụp màn hình trang web của Polymarket, nơi các bet thủ đang đặt cược vào tỷ lệ cược của một sự kiện lớn hơn nhiều so với giá Bitcoin ngày hôm nay. Ở Washington, các nhà hoạch định chính sách không chỉ đang chi tiền; họ đang định hình lại chính DNA của sự đổi mới. Và với một Crypto News Aggregator đã theo dõi từng bước chân của dòng vốn trong 9 năm qua như tôi, sự thay đổi này có một mùi rất đặc trưng. Mùi của sự kiểm soát.
Hãy bắt đầu bằng dữ liệu. Vào ngày 15 tháng 5, The Wall Street Journal đưa tin về một động thái đáng chú ý của chính quyền Biden. Không phải là một cuộc họp báo hoành tráng, mà là một bài xã luận từ Nhà Trắng, vạch ra một kế hoạch táo bạo: cắt giảm nguồn tài trợ nghiên cứu từ các trường đại học để chuyển hướng 2,8 tỷ USD vào các sáng kiến AI quốc gia. Nhưng điểm mấu chốt không nằm ở con số. Điểm mấu chốt nằm ở việc họ đang sẵn sàng hy sinh nguồn lực của nền giáo dục khai phóng để nuôi dưỡng một ngành công nghiệp mà họ cho là cốt lõi cho an ninh quốc gia. Và nếu bạn nghĩ điều này không liên quan đến tiền điện tử? Bạn đã nhầm.
Học viện là nơi ươm mầm cho những ý tưởng điên rồ nhất. Từ các bài báo về Zero-Knowledge Proof trong thập niên 80 cho đến lý thuyết đằng sau các stablecoin thuật toán. Nếu bạn cắt nguồn tài trợ cho các nghiên cứu cơ bản, bạn đang vô tình chặt đứt rễ cây mà từ đó các kỹ thuật blockchain thế hệ tiếp theo mọc lên. Trong một bài phân tích vào tháng trước, tôi đã chỉ ra rằng các giao thức DeFi phức tạp nhất thường bắt nguồn từ các giấy tờ nghiên cứu của các giáo sư toán học hoặc khoa học máy tính tại các trường đại học hàng đầu. Đây là khoảng trống kiến thức sẽ ngày càng lớn khi chính phủ tập trung nguồn lực vào các mục tiêu “ứng dụng” và cụ thể. Khi người khác hỏi “DeFi sẽ lấy đâu ra các nhà phát minh mới?”, tôi đã trả lời bằng một tweet từ ba phút trước, trích dẫn nghiên cứu của Stanford và MIT. Nhưng giờ đây, nguồn tài trợ cho những cái nôi đó có thể bị hút cạn.
Bối cảnh then chốt là gì? Nó nằm ở một sự thật nghịch lý: Trong khi chính phủ Mỹ đang tuyên bố ủng hộ ngành công nghiệp AI, họ lại đang bóp nghẹt sự đa dạng của hệ sinh thái đổi mới. Điều này đặt các nhà đầu tư tài sản kỹ thuật số, vốn quen với một thị trường laissez-faire, vào một thế khó. Có một câu chuyện tôi kể lại đêm qua trong một buổi AMA với các chuyên gia: Vào năm 2021, khi NFT bùng nổ, tôi đã phát hiện ra một dự án Bored Ape trước khi nó trở nên nổi tiếng. Không phải vì tôi có thông tin nội bộ, mà vì tôi đã xây dựng một bot Telegram rình mò các hợp đồng thông minh. Tôi tin vào sự nhanh nhạy của cá nhân, của cộng đồng, hơn là sự chậm chạp của những tuyên bố chính thức. Nhưng sự can thiệp 2.8 tỷ USD này là một sự kiện chính thức lớn đến nỗi nó sẽ làm méo mó thị trường tư nhân.
Phân tích kỹ thuật ở đây rất rõ ràng, nếu bạn nhìn vào dữ liệu. Sự kiện này tạo ra một sự khan hiếm nhân tạo. Nguồn cung nhân tài AI, vốn dĩ khan hiếm, nay còn khan hiếm hơn khi chính phủ trực tiếp “mua” những bộ óc giỏi nhất khỏi thị trường tự do. Trong lĩnh vực tài sản số, điều này có nghĩa là chi phí để thuê một kỹ sư chuyên về zero-knowledge proof hoặc layer-2 tăng vọt. Trong một bài đăng tôi viết gần đây, tôi đã nói rằng: Chi phí chứng minh của ZK Rollup cao một cách absurd. Và bây giờ, với sự gián đoạn này, những chi phí đó không chỉ là vấn đề của giao thức; chúng trở thành một nút thắt cổ chai toàn ngành. Các công ty DeFi cạnh tranh với chính phủ Mỹ cho cùng một bộ kỹ năng. Và tôi có thể nói với bạn, chính phủ thắng. Họ có thể in tiền. Bạn thì không. Điều này sẽ khiến cho các dự án DeFi dễ vỡ hơn, chậm hơn và ít khả năng đổi mới hơn.
Nhưng đây là phần “Contrarian” mà tôi muốn bạn suy nghĩ. Có một khoảng trống chưa được nói đến trong câu chuyện chính thống này. Mọi người nói về sự thúc đẩy cho AI. Họ nói về sự suy yếu của các trường đại học. Họ nói về sự kiểm soát của chính phủ. Nhưng họ không nói về hiệu ứng thay thế trên thị trường tài chính. Nếu chính phủ đầu tư mạnh vào AI, điều gì sẽ xảy ra với các tài sản đầu cơ khác? Từ năm 2020, tôi đã theo dõi những dòng vốn nóng chảy. Vào năm 2022, khi thị trường giảm, tôi đã chuyển hướng tổ chức các buổi AMA. Tôi thấy rằng: Khi chính phủ “hứa” một khoản lợi nhuận an toàn và ổn định với các hợp đồng quốc phòng, một lượng lớn vốn đầu cơ sẽ rời khỏi các khu vực rủi ro cao hơn như tiền điện tử. Đây không phải là một dự đoán về một đợt điều chỉnh. Đây là một sự thật về dòng chảy vĩ mô. Các “whales” tìm kiếm sự bảo vệ trong các tài sản được chính phủ hậu thuẫn. Và điều đó sẽ tạo ra một sự sụt giảm tạm thời về tính thanh khoản, đặc biệt là trong các altcoin.
Góc nhìn phản trực giác, theo kiểu “News Cheetah”, là đây: Sự giàu có của chính phủ không phải là chất kích thích cho toàn bộ hệ sinh thái. Nó là một chất gây xao nhãng. Nó là một cái bẫy thu hút tài năng và vốn ra khỏi những con đường thực sự mang tính cách mạng. Là một cử nhân an ninh mạng, tôi có thể thấy rõ rằng việc tập trung an ninh mạng vào các mạng lưới do chính phủ tài trợ sẽ tạo ra các lỗ hổng trong các hệ thống phi tập trung. Các hacker giỏi nhất sẽ làm việc cho các cơ quan tình báo, không phải để kiểm tra mã nguồn của một DEX mới. Trong một tweet tôi đã đăng vào sáng nay: “Mạng còn sống, tôi còn tweet. Nhưng mạng đang bị thao túng bởi một bàn tay vô hình từ Washington.”
Vậy, điểm mấu chốt là gì? Đây không phải là lúc để hoảng sợ hay mù quáng mua vào. Đây là lúc để quan sát với một góc nhìn kỹ thuật sắc bén. Tôi sẽ không tập trung vào các dự án phụ thuộc vào nguồn tài trợ từ các trường đại học nữa. Tôi sẽ tập trung vào các dự án có khả năng phục hồi và được xây dựng từ cộng đồng, nơi sự đổi mới đến từ sự hỗn loạn chứ không phải từ các phòng thí nghiệm được tài trợ bởi chính phủ. Hãy theo dõi các giao thức DeFi dựa trên stablecoin và các chain Layer 1 có cơ chế đồng thuận mạnh mẽ. Trong 5 năm tới, câu hỏi không phải là “Ai có nhiều tiền nhất?” mà là “Ai có thể tồn tại mà không cần đến nó?”.
Điều bạn cần mang theo từ bài viết này không phải là nỗi sợ hãi, mà là một lăng kính mới. Khi bạn thấy một tin tức về việc chính phủ Mỹ “yêu AI”, hãy nghĩ về nó như một dấu hiệu của sự tập trung hóa quyền lực. Và điều gì xảy ra khi quyền lực được tập trung hóa trong một thế giới phi tập trung? Một sự phân kỳ mới sẽ xảy ra, và cơ hội luôn nằm ở những nơi mà đa số không nhìn thấy. Câu chuyện thực sự bắt đầu từ đây. Ai là người có thể xây dựng một nơi trú ẩn trong cơn bão tài trợ? Điều đó sẽ là bài kiểm tra cho chu kỳ tiếp theo. Như tôi vẫn nói với các bạn trong nhóm Telegram của mình: “Đừng hỏi liệu thị trường còn đi lên không, hãy bật thông báo kênh tôi và tìm ra những gì mà người khác bỏ lỡ.”