Michael Saylor phản đối BIP 110: Bitcoin phải giữ trung lập, không lọc giao dịch Ordinals

Trong tuần qua, một cuộc tranh luận đã làm nóng cộng đồng Bitcoin khi Michael Saylor – nhà sáng lập MicroStrategy và là một trong những người nắm giữ Bitcoin lớn nhất thế giới – chính thức lên tiếng phản đối BIP 110. Đề xuất này nhằm mục đích cho phép các thợ đào lọc các giao dịch chứa dữ liệu phi tài chính, đặc biệt là các giao dịch Ordinals (dữ liệu được khắc trên satoshi). Saylor cho rằng hành động đó sẽ chính trị hóa các quy tắc của Bitcoin và làm xói mòn giá trị cốt lõi của nó: tính trung lập và không thể kiểm duyệt. BIP 110 là một Bitcoin Improvement Proposal (Đề xuất cải tiến Bitcoin) cho phép các nút và thợ đào từ chối các giao dịch có chứa dữ liệu không phải là giao dịch tài chính thuần túy. Nói cách khác, nó trao cho những người vận hành mạng lưới quyền quyết định giao dịch nào được phép vào block dựa trên nội dung của chúng. Điều này hoàn toàn đi ngược lại triết lý “code is law” của Bitcoin, nơi mọi giao dịch hợp lệ về mặt kỹ thuật đều phải được xử lý như nhau. Michael Saylor, người đã biến MicroStrategy thành kho bạc Bitcoin lớn nhất thế giới với hơn 200.000 BTC, đã thẳng thắn bày tỏ quan điểm trên các phương tiện truyền thông xã hội: “Bitcoin không nên trở thành một công cụ kiểm duyệt. Nếu chúng ta bắt đầu lọc giao dịch, chúng ta sẽ mở ra một hộp Pandora – các quyết định về nội dung sẽ bị chính trị hóa và cuối cùng phá hủy tính phi tập trung.” Quan điểm của ông nhận được sự ủng hộ từ nhiều nhà phát triển và nhà đầu tư dài hạn, những người coi đây là một cuộc chiến bảo vệ “DNA” của Bitcoin. Tuy nhiên, điều đáng chú ý không chỉ là tiếng nói của Saylor, mà còn là tín hiệu từ thợ đào. Dữ liệu từ các cuộc khảo sát cho thấy tỷ lệ ủng hộ của thợ đào đối với BIP 110 hiện ở mức 0%. Điều này có nghĩa là không một nhóm thợ đào lớn nào muốn thay đổi trạng thái hiện tại. Vì sao? Lý do rất đơn giản: các giao dịch Ordinals đang mang lại một nguồn phí giao dịch đáng kể cho thợ đào. Trong bối cảnh phần thưởng khối giảm dần sau halving, nguồn phí này trở nên quan trọng. Lọc bỏ chúng đồng nghĩa với việc tự cắt giảm thu nhập. Nhưng sâu xa hơn, thợ đào hiểu rằng việc duy trì tính trung lập của mạng lưới là có lợi cho giá trị dài hạn của Bitcoin, qua đó bảo vệ khoản đầu tư của chính họ. Sự phản đối của Saylor và thợ đào đã tạo ra một hiệu ứng domino tích cực cho hệ sinh thái Ordinals. Các nhà sáng tạo NFT trên Bitcoin, những người lo sợ rằng tác phẩm của họ có thể bị chặn bởi các nút, đã thở phào nhẹ nhõm. Những dự án như Bitcoin Puppets, NodeMonkes hay hệ thống Runes (mới ra mắt gần đây) đang có cơ hội phát triển mạnh mẽ hơn khi tính hợp pháp của chúng được xác nhận. Thị trường thứ cấp trên Magic Eden và OKX ghi nhận khối lượng giao dịch tăng nhẹ trong 24 giờ qua. Về mặt kỹ thuật, BIP 110 không phải là một đề xuất mới. Nó đã tồn tại trong nhiều năm nhưng chưa bao giờ đạt được sự đồng thuận. Sự trỗi dậy của Ordinals vào năm 2023 đã khiến nó được đưa ra thảo luận trở lại với lý do “bảo vệ blockchain khỏi rác”. Nhưng như phân tích từ góc nhìn kiến trúc, việc thêm một lớp lọc nội dung vào lớp đồng thuận sẽ làm tăng độ phức tạp của nút và tạo ra các vectơ tấn công mới. Ví dụ, nếu một nút phán đoán sai một giao dịch là “không tài chính”, nó có thể từ chối một giao dịch hợp lệ, dẫn đến fork. Đây là một rủi ro không đáng có so với lợi ích của việc “dọn dẹp” dữ liệu. Michael Saylor, với tư cách là một kỹ sư tài chính và người dẫn dắt câu chuyện về Bitcoin, hiểu rõ tác động đến thị trường. Nếu BIP 110 được thông qua, câu chuyện “Bitcoin là vàng kỹ thuật số” sẽ bị tổn hại. Nhà đầu tư tổ chức, những người đã mua Bitcoin vì tính không thay đổi của nó, sẽ bắt đầu đặt câu hỏi về độ tin cậy. Điều này có thể dẫn đến làn sóng bán tháo. Saylor đang bảo vệ không chỉ giá trị đầu tư của MicroStrategy mà còn là nền tảng niềm tin của toàn bộ thị trường. Tác động đến các lĩnh vực khác trong hệ sinh thái cũng rất rõ ràng. Các sàn giao dịch như Binance hay Coinbase không bị ảnh hưởng trực tiếp vì họ chỉ xử lý các giao dịch đã được xác nhận. Nhưng các nền tảng Layer 2 như Lightning Network có thể hưởng lợi gián tiếp: nếu Ordinals tiếp tục chiếm dung lượng block, phí giao dịch trên Layer 1 sẽ tăng, thúc đẩy người dùng chuyển sang Layer 2. Điều này có thể thúc đẩy sự phát triển của Lightning, Stacks và RSK. Về mặt quản trị, sự kiện này cho thấy sức mạnh của sự phản đối từ thợ đào. Mặc dù bitcoin có cơ chế BIP mở, nhưng trên thực tế, thợ đào – những người cung cấp sức mạnh tính toán – có quyền phủ quyết. 0% ủng hộ là một tín hiệu mạnh mẽ rằng cộng đồng không muốn thay đổi. Điều này củng cố quan điểm rằng Bitcoin có khả năng chống lại các đề xuất gây tranh cãi. Tuy nhiên, đây không phải là kết thúc của câu chuyện. Nếu trong tương lai, Ordinals chiếm quá nhiều dung lượng block khiến phí giao dịch cho các giao dịch thông thường tăng vọt, những tiếng nói ủng hộ BIP 110 có thể quay trở lại. Lúc đó, bài toán kinh tế sẽ thay đổi: thợ đào sẽ phải lựa chọn giữa phí từ Ordinals và sự hài lòng của người dùng thông thường. Nhưng hiện tại, sự cân bằng đang có lợi cho Ordinals. Nhìn chung, phát biểu của Michael Saylor cùng với sự phản đối tuyệt đối từ thợ đào đã tạm thời chấm dứt mối đe dọa đối với hệ sinh thái Ordinals. Bitcoin một lần nữa khẳng định tính trung lập của mình. Đối với các nhà đầu tư, đây là một tín hiệu tích cực: giá trị cốt lõi của Bitcoin vẫn được bảo vệ. Đối với những người tham gia Ordinals, đây là cơ hội để xây dựng mà không phải lo lắng về sự kiểm duyệt từ giao thức. Và đối với toàn bộ thị trường, bài học về quản trị phi tập trung một lần nữa được khẳng định: sức mạnh nằm ở sự đồng thuận, không phải ở một cá nhân hay tổ chức nào.